Digital Library of Polish and Poland-Related News Pamphlets
from the 16th to the 18th Century

Wiersze o przejściu tatarskim do Węgier r. 1594

[img]
Preview
PDF
Z249.pdf

Show the scan (30MB) | Preview

Full title

[Tytuł w ramce linijnej, u góry podwójnej, między liniami listewka z ozdobników druk., frakt.:] Wirße Rymowne o prze- || ßćiu Tátárskim do Węgier. || [szwab.:] Z Listu Jeg° Miłośći Wielmożnego Páná Hetmana || Koronnego / wybrane. Roku. 1594. || 9. Octobris. || [rubryka] || Wierz mi/ iż tego zá płot nie wyrzuciß / Jesli to kupiß. || [rubryka] || Nie żałuy zá nie dáć großá / || wyiąwßy z swego trzosa. || [winieta maureskowa] || [ant.:] CRACOVIAE. ||

Contents

Relacja rymowana o wyprawie Jana Zamoyskiego przeciw Tatarom w lipcu 1594. Zawiera: „Autor do czytelnika.” Tekst.

Author

Dąbrowski Szymon

Metadata

Identifier: 249
Language: Polish
Publisher: [Wojciech Kobyliński]
Place of Publication: Kraków
Date of Publication: po 9 X 1594
Year: 1594
Format:
Sheets: Knlb. 4
Signing: Sygn. A^4^
Sources: E. XV 6. Kłodz. 45. PK. 336. W. 1777
Copies: PAN Kórn. Cim. Qu. 2649
Microfilms: BN Mf. 2491

General Commentary

Tekst napisany (według słów samego autora) na podstawie listu łacińskiego hetmana koronnego Jana Zamoyskiego do Kardynała Pietro Aldobrandiniego. Miał odgrywać przede wszystkim rolę propagandową ("dla prędkości wyrozumienia ludziom pospolitym"), mobilizującą do obrony przed potencjalnym atakiem tatarskim - podobną do tej, którą dwadzieścia lat wcześniej w podobnych okolicznościach odgrywała "Pieśń V" Jana Kochanowskiego ("O spustoszeniu Podola").

Linguistic Commentary

Tekst pisany wierszem bez najmniejszych wartości literackich.

Dictionary

EntryExplanation
J. M. P.Jego Mość Pan
dowcipnyzdolny; rozumny, bystry
emendowaćkorygować, poprawiać
nietrefnyzasługujący na potępienie, obrzydły
przeszcieprzejście
uftj. huf, hufiec, oddział wojska
przez powodu
ubezpieczonytu: beztroski
krotofilazabawa, biesiada, rozrywka
w Wołoszechna Wołoszczyźnie
horowaćtj. harować, ciężko pracuje
potrzebaUNSPECIFIED
lutować czegotj. litować, tu: żałować
kwapić sięspieszyć się, robić coś pośpiesznie
dawać godłodawać hasło
zajemny wzajemny; czyniony dla odwetu

Latin Dictionary

EntryExplanation
Octobrispaździernika
Cracoviaew Krakowie
quidem ... poesiszaś ... poezja
Nam tuum scire, nihil est, sed tuum scire, sciat & alterŻe przeczytałeś - nic z tego; co przeczytałeś, niech i kto inny przeczyta
Non minus periculumNie mniejsze niebezpieczeństwo
Impetum tanti exercitusAtak takiego wojska
Nullo modo hostis, / Debellandus fuerat in Campis nostrisw żaden sposób wroga / nie należało pokonywać na naszych polach (na naszej ziemi)
rationesusprawiedliwienia
excusationeswymówki
Excusantia quidem in peccatiszaś zadośćuczynienie/pokuta za grzechy
periculum communewspólne niebezpieczeństwo
Dextera tua, Domine, protegat nos & per manum tuam devoret eos terra. In Cantico Moysi.Prawica twoja, Panie, niech nas strzeże i przez rękę twoją niech pochłonie ich ziemia. W pieśni Mojżesza. [cf. Ks. Wyjścia 6.1.3-4)

View Item View Item