Digital Library of Polish and Poland-Related News Pamphlets
from the 16th to the 18th Century

Bunt na cara tureckiego Osmana roku 1622

[img]
Preview
PDF
Z356.pdf

Show the scan (46MB) | Preview

Full title

[Tytuł w podwójnej ramce linijnej, pomiędzy górnymi liniami ozdobnik, ant.:] BVNT ||NA CARA TVRECKIEGO || OSMANA. || [szwab.:] Roku Páńskiego. 1622: || [ant.:] Szpagiow, y Ian-czarow, y inszych Musul || manow, Agarenczykow, Bisurmanow. || [szwab.:] Oto || Jż niedokazał tego / ná co podniosł woynę z Po- || laki / gdzie 20000. Jánczarow / y inßych z Azy- || ey / z Egiptu / rozmaitey chałástry do sta tyśięcy || stracił / cztéry latá sie ná tę woynę gotując: || 500000. woyská z Tátáry máiąc. || Ktory Osmań vpornie sie porwał / przeciw Báizetówemu poprzy- || śiężeniu / ná narod Sarmarcki / gdźie było sámó || niego śniegámi poraźiło Turków w Po- || dolu 50. tyśięcy / Roku 1450. || [ant.:] AEneas Troianorum Princeps, || Vna salus victis, nullam sperare salutem || [linia] || W KRAKOWIE ||

Contents

Zawiera: „HISTORYA ZABICIA Turskiego Cará Sułtan Osmaná, Roku 1622. Dniá Ośminastego Máiá.”. „Od Xiązęćia [Samuela] Koreckiego do I. M. P. Koniuszego Koronnego (Krzysztofa Zbaraskiego)” dat. w Konstantynopolu 30 V 1622. „Od I. M. Pana [Stanisława] Suliszewskiego, do Xiązęćia IEGO MOSCI [Krzysztofa Zbaraskiego)” dat. w Konstantynopolu 20 V 1622. „Od Thomsze Hospodara Wołoskiego do Krolà Iego Mosci.” dat. w Jassach 14 VI 1622.

Metadata

Identifier: 356
Language: Polish
Publisher: [B. dr.]
Place of Publication: Kraków
Date of Publication: [po 14 VI 1622]
Year: 1622
Format:
Sheets: Knlb. 8
Signing: Sygn. A-B^4^
Sources: E. XIII 450
Copies: Czart. 6190 I
Microfilms: BN Mf. 35541

Dictionary

EntryExplanation
szpagiażołnierz jazdy tureckiej
janczarżołnierz piechoty tureckiej utworzonej z wziętych do niewoli chrześcijan, wychowanych na Turków
agareńczykUNSPECIFIED
bisurmanTurek; wyznawca islamu
upornieuparcie
turskiturecki
ustawnieustawicznie
cekauzzbrojownia, arsenał; tu przen. harem
udawienieuduszenie; zabicie
spachi carszysyrodzaj kramu
szarajpałac
chodzianauczyciel; duchowny; tu: ochmistrz
braniecjeniec, niewolnik
delicyjerozkosze, przyjemności
dogodnicaczłonkini haremu, nałożnica
dziratUNSPECIFIED
zfukać złajać
wszytciwszyscy
narychtowaćwycelować
dozwoleństwopozwolenie
w tymwtem
rychtowanyo dziale: wycelowany
sążeńmiara długości
rzkomorzekomo
mecytmeczet
naleźliznaleźli
szarłatnyszkarłatny
bagazyjarodzaj bawełny
zadawaćUNSPECIFIED
jedykuławięzienie
zadawićudusić; zabić
tak rokrok temu
despektuchybienie komu, ubliżenie
złopkałup, zdobycz
głos puścićpodać do wiadomości
nagotowaćprzygotować
skuderUNSPECIFIED
inszy inny
więtszywiększy
owatak więc; zgoła; w ogóle
czarsysUNSPECIFIED
duwandywan, tj. izba w pałacu sułtana przeznaczona do odbywania sądów i posiedzeń rady; rada państwowa i sąd najwyższy w Turcji
rozrywkarozbicie, rozproszenie, tu: klęska, pogrom
na wagę co puścićsprawić, że coś traci znaczenie, staje się nieważne, nieistotne
przeciwkodo, dla, ku
środopościeśrodek, połowa Wielkiego Postu
piekielszczykczłowiek zły, przynoszący zło; człowiek z piekła rodem
upornypodyktowany uporem
mansałmanzul, tj. zdymisjonowany, odwołany urzędnik, zsyłany zwykle na banicję
pod gardłem komu zakazywaćzakazywać co komu pod groźbą kary śmierci
mutacyjazmiana
adwersaprzeciwność
przybytnośćprzyjazd, przybycie
nie mieszkającnie zwlekając, bezzwłocznie
pisaniepismo
peregrynacyjapielgrzymka
bawić sięprzebywać, zostawać, spędzać dużo czasu
kajniakprawdopodobnie kajmak, tj. naczelnik powiatu lub podpułkownik turecki; zastępca wielkiego wezyra; tur. kajmakan
ordynacyjazarządzenie
responsodpowiedź
zdać sięwydać się dogodnym, odpowiednim
niewczasniewygoda, trud
praktykiknowania
szarajowi ludziesłużba, straż pałacowa
zelżywośćzniewaga, poniżenie
udawićudusić; zabić
w wieży zamurowałzamknął, uwięził w wieży
hałastumult, rozruchy
przyjacielskiepo przyjacielsku
instancyjawstawiennictwo
hospodartytuł panującego; osoba będąca nosicielem tego tytułu
przeszłypoprzedni, były
zabawatu: pobyt daleko od danego miejsca; zwłoka w powrocie
rozważać komu coprzypominać komu o czym w celu wpłynięcia na jego decyzję
wzruszonyporuszony
na gardle karaćkarać śmiercią
zgodzić sięułożyć się
ubezpieczonyniespodziewający się zagrożenia, pewny bezpieczeństwa
zastąpić komuprzeciąć komu drogę, stanąć komu na drodze
ewnuchmężczyzna pozbawiony jąder, rzezaniec, pilnujący haremu
zawójwschodnie nakrycie głowy, turban
okręt kamiennyprawdopodobnie okręt wyposażony w działa i inne machiny wojenne służące do miotania kamieni
do okrętów kamiennych zadawaćzmuszać do służby, prawdopodobnie za karę, na takich okrętach
rozprawować rękąmachać ręką, gestykulować
wziąć złe serce na kogorozgniewać się na kogo; zawziąć się na kogo
czausczausz, tj. goniec, poseł
janczar agadowódca janczarów

View Item View Item